wtorek, 22 lipca 2025

Jubileusz...

 
 
70 laty temu oddano do użytku - Warszawiakom i Światu - Pałac Kultury i Nauki.

Od 70 lat odwiedziło Pałac miliony ludzi. Od 70 lat sfotografowano PKiN na tysiące sposobó, namalowano, opisano w książkach, artykułach, obgadano w miliardach rozmów "w realu" i w dziesiątkach miliardów "w sieci".
 
Dla wszystkich urodzonych po 1955 roku (a więc dla tych, którzy mają mniej niż 70 lat) Pałac Kultury i Nauki stał/stoi na Placu Defilad w Warszawie - "od zawsze".

Nie zamierzam - przy okazji jubileuszu - wdawać się w rozmaite "dyskusje" na temat poprawności politycznej istnienia PKiN-u. Jest. Nikt o zdrowym umyśle nie kwestionuje historii, zwłaszcza tej, którą przeżył. :)

W swoich fotograficznych zbiorach mam kilkanaście zdjęć wykonanych przez - nieznanego mi fotografa (zapewne fotografa-amatora) - najprawdopodobniej w lipcu 1955 roku, być może w dniu "otwarcia" Pałacu, może kilka dni wcześniej lub później.
Pałac Kultury i Nauki - to obiekt fotograficzny bardzo wdzięczny i trudny. Fotografują go miliony, miliony prezentują te zdjęcia w mediach społecznościowych. 
Każdy ma zdjęcie Pałacu. 
Mam i ja.
Przygotowując ten tekst, przejrzałem swoje fotografie - tylko te wykonane metodą "tradycyjną", na błonie zwojowej. Okazało się, że w ciągu tych 15 lat, od kiedy głównie "bawię się" fotografią "tradycyjną" zrobiłem prawie 200 zdjęć, na których głównym tematem jest PKiN, albo jego sylwetkę widać gdzieś na dalszym planie.
Oczywiście nie będę prezentował wszystkich :) 
Ale skoro to jubileusz, a nie wiadomo co to będzie za kolejne 10 lat - pozwalam sobie zaprosić wszystkich do obejrzenia kilkudziesięciu zdjęć PKiN-u mojego autorstwa.
Tę "wirtualną wystawę" zacznę jednak od zdjęć archiwalnych, tych o których pisałem.
Oto one...

W swoich "subiektywnych spacerach powarszawskich" próbowałem wykonać podobne ujęcia - ale nie znając rodzaju aparatu i obiektywu jakim były wykonane zdjęcia archiwalne - miałem trochę problemów...
 

Pozostałe, prezentowane poniżej fotografie Pałacu - powstały zarówno wcześniej, jak i po "zdobyciu" przeze mnie fotografii archiwalnych. 
Zapraszam...

  
 

Na zakończenie - moje dwa najbardziej ulubione zdjęcia Pałacu Kultury i Nauki. Pierwsze - zrobiłem wiele lat temu, ostatnie - w zeszłe (2024) wakacje.


wtorek, 15 lipca 2025

Imagineskopia - czyli Powiększanie Wyobraźni

 

Dawno już niczego nie wpisywałem - przyczyn było wiele, najważniejszą z pewnością była łatwość wynalezienia "wymówki" - by nie wpisywać wpisów.
Mam nadzieję, że część z tych przyczyn już ustała.

Tytuł dzisiejszego wpisu - wyjaśniony zostanie na zakończenie wpisu, jednak pochodzi on od tytułowego zdjęcia.** 

Co jakiś czas "odkrywam" nowe możliwości w swoim hobby - czyli w fotografii czynnej, amatorskiej.
Już tak jest, że "otwarcie kolejnych drzwi" - uruchamia we mnie trudną do pohamowania chęć działania - w nowo "odkrytych" możliwościach.
Tak było, gdy - wreszcie - opanowałem we w miarę zadowalający mnie stopniu trudną sztukę fotografowania "natychmiastowego", tak dzieje się obecnie.

Głównie za namową Zbyszka "wsiąkłem" w fotografię otworkową. Ale nie taką okazyjną, realizowaną przy pomocy pudełka po butach, papieru światłoczułego i dziurce w folii spożywczej, nakłutej końcem szpilki. Takie "zabawy" mam już stosunkowo dawno za sobą. 

Przy okazji styczniowej wizyty u Zbyszka - trochę ze zwykłej ciekawości - sięgnąłem po aparat otworkowy, który Zbyszek swego czasu "wydrukował" na drukarce 3D i przy którego użyciu wykonał wspaniałe (nagradzane tu i ówdzie) zdjęcia w Wenecji. 

Bez dalszego rozpisywania się - od stycznia tego roku - do obowiązkowego "zestawu" aparatów/zdjęć, które wykonuję przy każdej możliwej okazji (subiektywne spacery tu i ówdzie) - doszły zdjęcia "otworkowe". Klasyczna camera obscura. Stałem się właścicielem panoramicznego aparatu otworkowego (Vermeer). 
Poniżej - prezentuję kilka fotografii wykonanych tą techniką. Nie są jeszcze "idealne" - uczymy się całe życie, a ustawienie odpowiedniego "kąta widzenia" - w przypadku tego typu aparatów wymaga po prostu doświadczenia i wielokrotnych prób...
Zapraszam...
---

Pierwsze trzy zdjęcia powstały przy użycia aparatu pożyczonego od Zbyszka. W marcu 2025. Co ciekawe - pierwsze z nich ("las krzyży") - to zdigitalizowana wersja klasycznej odbitki spod powiększalnika - bo zaraz po powrocie z pleneru, we wspaniałej zbyszkowej ciemni - negatywy zostały wywołane, a w ramach sprawdzenia czy udało mi się cokolwiek wykonać - Zbyszek wykonał kilka odbitek.
---
Po powrocie do Warszawy z entuzjazmem "neofity" używałem pożyczonego od Zbyszka aparatu gdzie tylko mogłem. Ów zapał przyczynił się do - przypadkowego - odkrycia "otworkowych kanapek" - czyli wielokrotnej ekspozycji w fotografii otworkowej. To pierwsze z kolejnych trzech zdjęć - uwieczniałem mieszkanie - i "nałożyłem" zdjęcia dużego i małego pokoju.
Nie mogło się obyć - bez "próby szczecińskiej" - zdjęcie środkowe zrobione z balkonu w mieszkaniu Lidy. 
Wykorzystałem również zbyszkowy aparat do wykonania zdjęcia ilustrującego tę technikę - podczas mojego wykładu o fotografii...
---
Na szczęście - pomalutku "zapał neofity" - przerodził się w chęć doskonalenia tej techniki.
Zdarza mi się nadal "machnąć" kanapkę (drugie zdjęcie w kolejnym zestawie - wielokrotna ekspozycja jaką "popełniłem" w Antykwariacie Grochowskim) - ale w chwili obecnej głównie ćwiczę dobór kąta nachylenia aparatu. Tak, by na obrazie znalazł się ten kawałek krajobrazu - który chciałem w taki sposób utrwalić.
Pożyczony aparat oddałem - i od mniej więcej maja - korzystam wyłącznie z własnego "otworka".

---

Powyższe fotografie powstały w Warszawie, Szczecinie, na Podhalu. Fotografuję - głównie - używając negatywów firmy Ilford (Delta 100, HP5+, FP4+). Część negatywów wywołana była w Jordanowie - część w Warszawie. Oczywiście, poza pierwszym zdjęciem - wszystkie obrazy zostały przygotowane w "cyfrowej ciemni". 

A wracając do tytułu tego wpisu:
Po dogłębnych studiach w zakresie Imagineskopii (czyli nauki poświęconej Powiększaniu Wyobraźni)* - doszedłem do wniosku (który niebawem publicznie uzasadnię w osobnym opracowaniu), że aparat otworkowy (dawniej camera obscura) - to nic innego jak współczesny imagineskop - wzbogacony w stosunku do klasycznego urządzenia o możliwość rejestracji obrazu przeziorowego.

Do czego serdecznie wszystkich zapraszam.
---

*   - "Wstęp do imagineskopii", - Śledź Otrembski Podgrobelny, Wyd. Lit. Kraków 1977;  
** - zdjęcie tytułowe zostało opublikowane na portalu Plfoto (w moim portfolio) pod tytułem: "przez imagineskop". Zostało zrobione aparatem otworkowym Vermeer, przez okno w tylnych drzwiach pociągu ekspresowego jadącego ze Szczecina do Warszawy w lipcu 2025 roku.